ÿéäëèéí ñîðîíçîí îðîí
Òîãòìîë ñîðîíçûí ìºí ÷àíàð, ò¿¿íèé áóñàä òºìºð ç¿éëèéã ººðòºº òàòàõ ÷àäâàðûã á¿ð ýðòíèé Ãðåê÷¿¿äèéí ¿åýñ ìýäýæ áàéñàí áºãººä ñîðîíç ãýäýã íü magnes õýìýýõ Ãðåê ¿ãíýýñ ãàðàëòàé àæýý. Ñîðîíçîí áèåèéí ýðãýí òîéðîíä ºâºðìºö õ¿÷íèé îðîí áîëîõ ñîðîíçîí îðîí ¿¿ñýõ áà ¿¿íèéã õºäºëæ áóé öýíýã, ã¿éäýëòýé äàìæóóëàã÷ áîëîí òîãòìîë ñîðîíçîíä ¿ç¿¿ëýõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëýýð íü õÿëáàðõàí èëð¿¿ëæ áîëíî. Ñîðîíçîí áà öàõèëãààí ¿éë÷ëýëèéí õîîðîíä àäèë òºñòýé áîëîí ÿëãààòàé òàëóóä áèé. Á¿õ òîãòìîë ñîðîíç ºìíºò 
áà õîéò 
ãýñýí òóéëòàé áºãººä öàõèëãààí öýíýãèéí àäèë ñîðîíçûí èæèë òóéëóóä ò¿ëõýëöýæ, ýñðýã òóéëóóä òàòàëöàíà. Õýðýâ îðíû á¿õ öýã äýõü ñîðîíçîí èíäóêöèéí âåêòîð ìîäóëü áîëîí ÷èãëýëýýðýý èæèë áàéâàë òèéì îðíûã íýãýí òºðëèéí ñîðîíçîí îðîí ãýíý. Òîãòîíãè ñîðîíçîí îðíûã ãðàôèêààð ä¿ðñëýõýä ñîðîíçîí èíäóêöèéí øóãàìûã õýðýãëýäýã.
Öýã á¿ð äýýðõ ø¿ðãýã÷ íü òóõàéí öýã äýõ ñîðîíçîí èíäóêöèéí âåêòîð 
-òýé ÷èãëýëýýðýý äàâõöàæ áàéõààð òàòñàí ìóðèéã ñîðîíçîí îðíû èíäóêöèéí (õ¿÷íèé) øóãàì ãýíý. Ñîðîíçîí îðîíä õ¿÷íèé øóãàì õýäèéã ÷ òàòàæ áîëíî. Ñîðîíçîí îðíû õ¿÷íèé øóãàì áèò¿¿ áàéäãààðàà öàõèëãààí ñòàòèê îðíû õ¿÷íèé øóãàìààñ ÿëãààòàé. Èíäóêöèéí øóãàìûí ÷èãëýëèéã øóðãèéí ä¿ðìýýð òîäîðõîéëäîã. Øóëóóí ã¿éäëèéí õóâüä: ÿéäëèéí ÷èãèéí äàãóó øóðãèéã äàâøèõààð ýðã¿¿ëáýë ò¿¿íèé áàðèóëûí ýðãýõ ÷èãëýë ñîðî íçîí èíäóêöèéí (õ¿÷íèé) øóãàìûí ÷èãèéã (1.1-ð çóðàã) çààíà
Ñîðîíçîí èíäóêöèéí 
âåêòîðûí õýìæýýã ñîðîíçîí îðîí äîòîðõè ã¿éäýëòýé æààç (õ¿ðýý)-ûã ýðã¿¿ëýõ õ¿÷íèé ìîìåíò 
-îîð ¿íýëæ áîëîõ áà 
íü ýíý ìîìåíòîä ïðîïîðöèîíàëü áàéíà:
~ 
(1.1)
Áèî-Ñàâàð-Ëàëëàñûí õóóëü
Ôðàíöûí ýðäýìòýí Æ.Áèî, Ô.Ñàâàð, Ï.Ëàïëàñ íàð ã¿éäëèéí ¿¿ñãýõ ñîðîíçîí îðíû èíäóêöèéã òîäîðõîéëîõ åðºíõèé õóóëü ãàðãàñàí (1.2-ð çóðàã) áºãººä ýäãýýð ýðäýìòýä àëèâàà (øóëóóí, äóãóé ã.ì) ã¿éäëèéí òóõàéí öýãò ¿¿ñãýõ ñîðîíçîí îðíû èíäóêö (õ¿÷ëýã) íü äàìæóóëàã÷ààð ã¿éõ ã¿éäýë, äàìæóóëàã÷èéí óðò, ã¿éäýëòýé äàìæóóëàã÷ààñ îðîí òîäîðõîéëîõ öýã õ¿ðòýëõ çàéíààñ õàìààðäàã áîëîõûã òóðøëàãààð íîòîëæýý.
Áèî-Ñàâàð-Ëàïëàñûí õóóëèàð 
ã¿éäýëòýé äàìæóóëàã÷èéí 
óðòòàé õýñãýýñ r çàéä îðøèõ äóðûí C öýãò ¿¿ñãýõ ñîðîíçîí îðíû èíäóêö dB
òîìú¸îãîîð òîäîðõîéëîãäîíî.¯¿íèé 
- 
áà 
âåêòîðóóäûí õîîðîíäîõ ºíöºã. 
âåêòîð øóðãèéí ä¿ðìýýð 
áà 
–ûí îðøèõ õàâòãàéä ïåðïåíäèêóëÿð ÷èãëýíý.
Ñîðîíçîí îðíû õóâüä öàõèëãààí îðíû àäèë ñóïåðïîçèöèéí çàð÷èì áóþó îðîí ¿ë õàìààðàí ¿éë÷ëýõ çàð÷èì õ¿÷èí òºãºëäºð áàéíà.
Àìïåðèéí õóóëü
Õýðýâ ã¿éäýëòýé äàìæóóëàã÷ ñîðîíçîí îðîíä îðøâîë ò¿¿íä ñîðîíçîí îðíîîñ õ¿÷ ¿éë÷èëíý. ̺í ïàðàëëåëü õî¸ð äàìæóóëàã÷ààð ã¿éäýë ã¿éëãýõýä õîîðîíäîî õàðèëöàí ¿éë÷ëýëöäýã áºãººä ã¿éäëèéí ÷èãëýë èæèë áàéâàë òýäãýýð íü òàòàëöàõ áà ýñðýã áîë ò¿ëõýëöýíý. Òóõàéëáàë ã¿éäýëòýé øóëóóí äàìæóóëàã÷èéã òîãòìîë ñîðîíçîí îðîíä (æèøýý íü ñîðîíçûí N,S òóéëóóäûí õîîðîíä) áàéðëóóëúÿ (1.3-ð çóðàã). Õýðýâ äàìæóóëàã÷ äàõü ã¿éäýë çóðãèéí õàâòãàéä ïåðïåíäèêóëÿðààð íààøàà ÷èãëýæ áàéâàë äàìæóóëàã÷ áàðóóí áàðóóí ãàð òèéø, õàðèí ã¿éäýë ýñðýã ÷èãò ã¿éæ áàéâàë äàìæóóëàã÷ ç¿¿í ãàð òèéø õºäºëíº. ÿéäýëòýé äàìæóóëàã÷èéí õàðèëöàí ¿éë÷ëýëöýë áîëîí ò¿¿íä ñîðîíçîí îðíîîñ ¿éë÷ëýõ ¿éë÷ëýëèéã À.Àìïåð ñóäàëæ ñîðîíçîí îðîíä îðøèõ ã¿éäýëòýé äàìæóóëàã÷èéí 
õýñýãò îðíû ç¿ãýýñ ¿éë÷ëýõ 
õ¿÷ íü äàìæóóëàã÷ààð ã¿éõ ã¿éäëèéí õ¿÷ 
, äàìæóóëàã÷èéí õýñãèéí 
óðò áà ñîðîíçîí èíäóêö 
õî¸ðûí âåêòîð ¿ðæâýðò øóóä ïðîïîðöèîíàëü áîëîõûã òîãòîîæýý.
(1.2)
¯¿íèéã Àìïåðûí õóóëü ãýíý. 
õ¿÷íèé ÷èãèéã (1.2) ¸ñîîð âåêòîð ¿ðæâýðèéí åðºíõèé ä¿ðìýýð îëæ áîëîõ áà 
¿åä ç¿¿í ãàðûí ä¿ðìýýð (1.4-ð çóðàã) õÿëáàðõàí òîäîðõîéëæ áîëíî.
Õýðýâ ç¿¿í ãàðûí ãàðûí àëãà óðóó ñîðîíçîí îðíû èíäóêöèéí âåêòîð ÷èãëýñýí áàéõààð, òýíèéëãýñýí äºðâºí õóðóóã äàìæóóëàã÷ äàõü ã¿éäëèéí ÷èãèéí äàãóó òîõèðóóëæ ç¿¿í ãàðàà áàéðëóóëáàë áîñãîñîí ýðõèé õóðóó ñîðîíçîí îðíîîñ ã¿éäýëä ¿éë÷ëýõ õ¿÷íèé ÷èãèéã çààíà.¯¿íèéã ç¿¿í ãàðûí ä¿ðýì ãýíý.